Strona główna / Kluby w Polsce / Łódź / Relacje ze spotkań /

Klub Historyczny im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Łodzi

Spotkanie Klubu poświęcone Józefowi-Joskowi Mützenmacherowi

Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi i Klub Historyczny im. gen. S. Roweckiego „Grota” w Łodzi zaprosili 25 stycznia 2011 r. do Łódzkiego Domu Kultury na spotkanie, na którym z wykładem pt. „Józef – Josek Mützenmacher – prowokator, który »rozbił« KPP” wystąpił dr Bogdan Gadomski.

Dr Gadomski jest laureatem drugiej edycji Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego dla najlepszej książki historycznej roku (nagroda ufundowana przez Fundację Agory i NCK) za pracę „Biografia agenta. Największy agent policji politycznej II RP. Józef-Josek Mützenmacher 1903–1947”. Spotkanie połączone było z promocją publikacji.

Prelegent przedstawił krótką biografię Mützenmachera, scharakteryzował zwłaszcza jego działalność w partii komunistycznej w latach młodzieńczych.

***

„Niewiele jest w naszej historii postaci tak barwnych i zarazem tajemniczych, jak Józef-Josek Mützenmacher. W młodości był typowym przedstawicielem młodego pokolenia żydowskich komunistów, które stanowiło główną siłę przedwojennej KPP. I zapewne jego dalsze losy potoczyłyby się typowo dla jego generacji: albo zginąłby w wyniku stalinowskiej „wielkiej czystki”, albo przeżyłby wojnę i stał się funkcjonariuszem PPR i PZPR. Ale Mützenmacher wybrał inną drogę: już w latach 30. stał się agentem policji II RP i pracownikiem Instytutu Naukowego Badania Komunizmu, autorem głośnej książki demaskującej prawdziwe oblicze KPP, w czasie wojny zaś współpracował z polskim wywiadem i z… gestapo. Jak to się stało, że zawodowy komunista przeistoczył się w zawodowego antykomunistę? To historia wielkiej mistyfikacji: upozorowanej śmierci, wielokrotnego zmieniania nazwisk i żon, wreszcie ukrywania się przed dawnymi towarzyszami pod ich okiem, w powojennej już Polsce, gdzie Mützenmacher udawał zaangażowanego działacza związkowego. Tę historię, w ogólnym zarysie znaną od lat, wyczerpująco udokumentował i opisał Bogdan Gadomski, w czasach PRL historyk ruchu robotniczego, który jednak wówczas nie uzyskał dostępu do archiwów MSW. Dopiero teraz, dzięki zasobom IPN, mogła powstać pełna biografia najsławniejszego agenta działającego w szeregach KPP. To pasjonująca lektura, dzięki której możemy przekonać się, jak wiele jeszcze tajemnic kryje przed nami najnowsza historia.”

Z anonsu wydawniczego książki, zamieszczonego w tygodniku „Nasza Polska”, nr 31 (770) 3.08.2010 r.