Strona główna Wersja graficzna strony Mapa serwisu Newsletter
Wyszukiwarka wyszukiwarka zaawansowana

Relacje ze spotkań

Pokaz filmu „Poznańskie Powstanie 1956”

6 czerwca 2011 r. o godz. 16.00 w Centrum Edukacyjnym Instytutu Pamięci Narodowej Przystanek Historia im. Janusza Kurtyki przy ul. Marszałkowskiej 21/25 w Warszawie w ramach spotkania filmowego Klubu Historycznego im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Warszawie odbyła się projekcja filmu „Poznańskie Powstanie 1956” (44 min) w reż. Krzysztofa Magowskiego.

Jest to inscenizowany dokument, który przypomina okres walk, do jakich doszło podczas poznańskiego powstania 1956 r.

Prowadzący spotkanie Radosław Poboży poprzedził projekcję wstępem, w ramach którego zarysował tło historyczne tamtych wydarzeń:

„To właśnie wydarzenia w Poznaniu spowodowały przyspieszenie procesów demokratyzacji w państwie. Wnioski płynące z doświadczeń Poznańskiego Czerwca odegrały wielką rolę w procesie dojrzewania tzw. przemian październikowych w państwach demokracji ludowych. Przyspieszyły proces politycznego dojrzewania wielu ludzi.
Rok 1956 był rokiem przełomu w układzie sił między władzą a społeczeństwem. Partia zrezygnowała z części władzy ideologicznej ograniczając się do obrony systemu politycznego, pierwszym sekretarzem Komitetu Centralnego PZPR wybrano komunistę Władysława Gomułkę, byłego więźnia stalinowskiego. Edward Ochab – pomimo tego, że nie dopuścił do interwencji ZSRR – został odsunięty od władzy. Dopuszczono do powstania pewnych elementów pluralizmu w kulturze. Zwolniono z trzyletniego internowania kardynała Stefana Wyszyńskiego. W konsekwencji doprowadzono do tego, że w przyszłości duże grupy społeczne pragnęły artykułować swe aspiracje. Można zaryzykować twierdzenie, że bez października nie było by KOR-u czy nawet samej Solidarności.
Nie można zapominać o zmianach politycznych i społecznych zachodzących w krajach państw bloku komunistycznego, które de facto doprowadziły do ww. wydarzeń w Poznaniu w 1956 r. Jednym, a może nawet głównym czynnikiem, jaki zaważył na wydarzeniach zobrazowanych w filmie Krzysztofa Magowskiego był fakt wygłoszenia przez Chruszczowa 25 lutego 1956 r. na XX Zjeździe tajnego referatu „O kulcie jednostki i jego następstwach”. Szczególnie w Polsce odegrał on określoną rolę. Wielu członkom PZPR po prostu otworzył oczy na ogrom stalinowskich zbrodni, dla wielu był to wręcz moment przełomowy w życiu, gdy uzmysłowili sobie, iż nawet najpiękniejsza utopia nie może usprawiedliwiać zbrodni. Śmierć Bieruta (oficjalna wersja podaje zły stan zdrowia spowodowany ciężkim zapaleniem płuc) – nie ma czasu na zastanawianie się nad okolicznościami jego śmierci, do dzisiaj możemy usłyszeć wiele różnych jej wersji.
Na VI plenum uzewnętrzniły się głębokie podziały w kierownictwie PZPR, uwidoczniły się dwie frakcje natolińska i puławska.
Coraz częściej po śmierci Stalina zaczyna się mówić o liberalizacji i demokratyzacji życia w Polsce.
Rok 1956, a szczególnie okres wiosenny, obfitował w ważne wydarzenia. Znacznie poszerzyła się swoboda wypowiedzi. Kierownictwo partyjne było w znacznym stopniu rozbite i pochłonięte walkami między frakcjami. Uważano Ochaba za tymczasowego I sekretarza. Jednocześnie coraz pełniejszym głosem chciało przemawiać społeczeństwo. Towarzyszyło temu przebudzenie Sejmu, który w kwietniu uchwalił ustawę o amnestii obejmującą przede wszystkim przestępstwa polityczne. Rozwiązano Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych. Dokonano szeregu zmian na stanowiskach państwowych. Zaczęto rozmawiać głośniej o Armii Krajowej, o sztuce socrealistycznej, praworządności i samej gospodarce.
W tej atmosferze, w czwartek 28 VI 1956 r. doszło do wybuchu robotniczego protestu w Poznaniu. Zastrajkowały największe zakłady przemysłowe w kraju – im. J. Stalina. Pracownicy uformowali pochód, który skierował się w stronę Placu Stalina, ówczesną siedzibę władz miejskich. Robotnicy zgłosili pretensję w sprawie niesłusznie pobieranego przez trzy lata podatku od więcej zarabiających przodowników pracy i pracowników akordowych. Rozmowy z dyrekcją i ministerstwem nie przyniosły zamierzonych efektów.”
 

Po filmie reż. Krzysztof Magowski opowiedział o kulisach powstawania filmu i odpowiedział na pytania zebranych.

***

„Poznańskie Powstanie 1956”
reż. Krzysztof Magowski

Inscenizowany dokument, który przypomina okres walk, do jakich doszło podczas poznańskiego powstania 1956 r. Narratorem jest Zdzisław Wardejn aresztowany i osadzony w obozie filtracyjnym na poznańskim lotnisku Ławica (z nr 532). Autorzy filmu próbują opisać z jednej strony bohaterstwo poznaniaków, z drugiej – udział sowieckich generałów w pacyfikacji miasta. Po wkroczeniu trzech dywizji pancernych Śląskiego i Pomorskiego Okręgu Wojskowego do stolicy Wielkopolski, jeden czołg przypadał tam na tysiąc mieszkańców. W realizacji dokumentu pomogło wojsko, policja i władze miasta.
 

A
A+
A++
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego
Wstecz