Członkowie klubu mieli okazje zapoznać się losami Polaków, którzy po ustaleniu granic przez traktat ryski w 1921 r. musieli pogodzić się z faktem, że znaleźli się w granicach obcego państwa, jakim był ZSRR.

Referent na początku przedstawił politykę władz radzieckich wobec polskiej mniejszości, która pozwalała na działanie polskich szkół, gazet i rejonów autonomicznych – był to tak zwany eksperyment polski. Ów eksperyment nie powiódł się, ponieważ mniejszość polska dobrze wyczuwała próbę sowietyzacji. Dlatego też od 1929 r. w ZSRR rozpoczął się okres prześladowania mniejszości polskiej. Słuchacze dowiedzieli się jakie metody stosowali bolszewicy: zamykanie szkół, gazet, likwidacja rejonu autonomicznego, prześladowanie Kościoła katolickiego i duchownych jako jedynej ostoi polskości w tamtych okresie. Referent przedstawił także dramat mniejszości polskiej na Ukrainie: Wielki Głód, wywózki do Kazachstanu i mordy dokonane na Polakach przez bolszewików. Całość referatu została podsumowana słowami i tytułem książki Mikołaja Iwanowa, który opisując losy mniejszości polskiej na Ukrainie nazwał ją „Pierwszym Narodem Ukaranym”.